Wat zijn spataderen?

Spataderen komen veel voor: zo’n één op die vier Nederlanders krijgt in meer of mindere mate met de aderafwijking te maken. Vrouwen vaker dan mannen. Maar wat zijn spataderen en hoe zien ze eruit? 

Wat zijn spataderen (varices) en hoe ontstaan ze?

Spataderen (varices) zijn slecht functionerende aderen. Ze zijn verwijd, kronkelend gevormd en blauwpaars gekleurd. Spataderen ontstaan doordat de kleppen van de spataderen niet goed werken. Het zuurstofarm bloed wordt via de aderen teruggepompt naar het hart – tegen de zwaartekracht in. Om te voorkomen dat het bloed terugzakt, is elke ader voorzien van kleppen. Zodra deze kleppen niet goed functioneren, worden de druk en het gewicht van het bloed groter. Door de stuwing ontstaat er een verwijding in de aderen, met spataderen tot gevolg. Spataderen treden overal op, maar komen het vaakst voor in benen. Er zijn over het algemeen drie typen spataderen die er allemaal verschillend uitzien. 

Lees hier meer over de verschillende oorzaken van spataderen.

Hoe zien spataderen eruit

Spataderen kunnen er op verschillende manieren uitzien. Wij onderscheiden drie typen spataderen:

Kleine spataderen (takkenbosvenen)

Kleine spataderen zien eruit als takkenbosvenen. Daarom wordt de allerkleinste vorm van spataderen ook wel beenvaatjes of takkenbosvenen genoemd, vanwege de vertakte vormen. Dit type spatader geeft over het algemeen geen klachten. Wel ervaren veel mensen ze als cosmetisch storend.

Middelgrote spataderen (grote zijtakken)

Middelgrote spataderen zien eruit als grote zijtakken. Deze vorm van spataderen zijn dikker en langer dan beenvaatjes (kleine spataderen). Ook deze vorm geeft meestal enkel cosmetische klachten.

Grote spataderen (stamaderen)

Grote spataderen zien er weer anders uit. Bij grote spataderen wordt vaak de stamader – vena saphena magna (VSM) – duidelijk zichtbaar. Deze bevindt zich aan de binnenzijde van het been. Deze vorm geeft dan ook veruit de meeste klachten en vergen .

Hoe herken je beginnende spataderen?

Het herkennen van beginnende spataderen is van belang voor het tijdig nemen van preventieve maatregelen en het zoeken naar passende behandelingen. Hoewel spataderen in verschillende stadia kunnen voorkomen, zijn er enkele kenmerken die kunnen wijzen op het beginstadium:

  • Veranderingen in de huidskleur: Let op eventuele verkleuringen van de huid rondom de aderen. Beginnende spataderen kunnen leiden tot een lichte verkleuring, vaak rood of paarsachtig van tint.
  • Zichtbare aderen: Let op zichtbaar vergrote of kronkelende aderen, vooral op de benen. Deze aderen kunnen dunner zijn dan typische spataderen, maar zijn een indicatie van mogelijke spataderontwikkeling.
  • Lichte zwelling: Beginnende spataderen kunnen gepaard gaan met lichte zwellingen rondom de aangetaste aderen. Let op subtiele zwellingen die zich kunnen ontwikkelen, vooral na langdurig staan of zitten.
  • Milde ongemakken: Hoewel beginnende spataderen zelden pijn veroorzaken, kunnen ze gepaard gaan met milde ongemakken zoals jeuk of een zwaar gevoel in de benen. Let op deze symptomen, vooral na langdurige periodes van inactiviteit.

Als je een of meer van deze symptomen van spataderen opmerkt, is het verstandig om een afspraak te maken met een specialist voor een grondige evaluatie en passend advies. Vroegtijdige detectie kan helpen bij het voorkomen van verdere ontwikkeling van spataderen en het verminderen van eventuele symptomen.

Voor meer informatie over spataderen en beschikbare behandelingen, aarzel niet om contact met ons op te nemen.

Neem contact op

Laatst gecontroleerd: 02/05/2024

Andres van Goethem, chirurg

Artsexamen juni 1994 Universiteit van Groningen
Geregistreerd als algemeen chirurg sinds 1 januari 2003
BIG registratienummer: 89043498301

Meer informatie?

    Vul onderstaande gegevens in en wij nemen contact met u op.

    We zullen u terugbellen op een werkdag tussen 08.00 - 16.00 uur